--- title: "Wat is cache? Betekenis en hoe je cache kunt legen" description: "Een cache is een tijdelijke opslaglaag die veelgebruikte gegevens bewaart voor snellere toegang en betere prestaties." canonical: https://www.keurigonline.nl/begrippenlijst/cache last_modified: 2025-12-18 --- [Terug naar begrippenlijst](https://www.keurigonline.nl/begrippenlijst) # Cache Een cache is een tijdelijke opslaglaag die veelgebruikte gegevens bewaart voor snellere toegang en betere prestaties. Actueel: [CVE-2026-109618 en -109619: de technische deepdive](https://www.keurigonline.nl/blog/php-lek-cve-2026-109618-deepdive) Een cache is een tijdelijke opslaglocatie voor gegevens die vaak worden opgevraagd. Het belangrijkste doel van een cache is het versnellen van gegevenstoegang. In plaats van elke keer dezelfde data op te halen van een trage bron, worden veelgebruikte gegevens opgeslagen in een snelle cache. Dit verkort de wachttijd aanzienlijk. Cache werkt volgens het principe van tijdelijke en ruimtelijke lokaliteit. Dit betekent dat gegevens die recent zijn gebruikt, waarschijnlijk opnieuw nodig zijn. Ook gegevens in de buurt van recent gebruikte data hebben een grotere kans om binnenkort opgevraagd te worden. Een cache slaat deze gegevens op in snel toegankelijk geheugen. Er bestaan verschillende soorten caches. CPU-cache bevindt zich direct in of bij de processor. Browser cache slaat webpagina-elementen op je computer op. Server cache bewaart vaak opgevraagde databank-resultaten. CDN-cache distribueert content wereldwijd voor snellere toegang. Opcode cache bewaart gecompileerde PHP-code in het geheugen. Elke cache heeft een TTL (Time To Live) die bepaalt hoe lang data bewaard blijft. Een korte TTL zorgt voor actuelere data maar verhoogt de serverbelasting. Een lange TTL vermindert verkeer maar vertraagt updates. ## Geschiedenis De geschiedenis van cache begint in de jaren 1960 bij mainframe computers. In 1965 introduceerde [Maurice Wilkes](https://en.wikipedia.org/wiki/Maurice_Wilkes), een Britse computerwetenschapper, het concept van geheugen-caching. Hij noemde het oorspronkelijk 'slave memory'. Het idee was simpel: gebruik een klein, snel geheugen om veelgebruikte data te bufferen uit een groter hoofdgeheugen. De eerste CPU's met geïntegreerde cache verschenen eind jaren 1960. [IBM System/360 Model 85](https://en.wikipedia.org/wiki/CPU_cache) (1968) had een 16-32 KB snelle buffer. Dit was baanbrekend voor die tijd. In de jaren 1980 werd cache-technologie standaard in personal computers. Belangrijke mijlpalen: - **1965:** Maurice Wilkes introduceert het cache-concept - **1968:** IBM System/360 Model 85 met eerste geïntegreerde cache - **1990s:** Web caching ontstaat met de groei van het internet - **Late 1990s:** [CDN's](https://www.cloudflare.com/learning/cdn/what-is-caching/) worden geïntroduceerd voor snellere contentlevering - **2000s:** Browser cache wordt standaard in moderne webbrowsers ## Bronnen **Online bronnen:** 1. **MDN Web Docs** - [HTTP caching](https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTTP/Guides/Caching) 2. **Cloudflare** - [What is caching?](https://www.cloudflare.com/learning/cdn/what-is-caching/) 3. **MDN Web Docs** - [Cache - MDN Glossary](https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Glossary/Cache) 4. **AWS** - [What is Caching?](https://aws.amazon.com/caching/) 5. **Wikipedia** - [CPU cache](https://en.wikipedia.org/wiki/CPU_cache) **Boeken:** 1. **Hennessy, J.L. & Patterson, D.A. (2017)** - *Computer Architecture: A Quantitative Approach, 6th Edition*. Morgan Kaufmann. ISBN: 978-0128119051 2. **Souders, S. (2007)** - *High Performance Web Sites: Essential Knowledge for Front-End Engineers*. O'Reilly Media. ISBN: 978-0596529307 ## Gerelateerde artikelen Hosting 29 okt 2026 [Hosting webshop: wat heeft een kleine webshop écht nodig?](https://www.keurigonline.nl/blog/hosting-webshop) **Samenvatting: hosting webshop** Voor een kleine WooCommerce-webshop is goede shared hosting meestal genoeg. Voorwaarden: PHP 8.3 of hoger, een WordPress memory limit van minimaal 256 MB (liefst 512 MB), OPcache aan en geen caching op winkelwagen en checkout. Stap pas over naar een VPS bij meetbare signalen, zoals laadtijden boven 2 seconden ondanks caching of time-outs bij pieken. Welke hosting heb je nodig voor een kleine webshop? Het korte antwoord: goede shared hosting volstaat voor de meeste startende WooCommerce-shops, zolang de server PHP 8.3+ draait, minimaal 256 MB geheugen per WordPress-proces geeft (liefst 512 MB) en winkelwagen en checkout nooit uit de cache serveert[\[10\]](https://woocommerce.com/document/server-requirements/)[\[11\]](https://make.wordpress.org/hosting/handbook/server-environment/). Een VPS heb je pas nodig als je aantoonbaar tegen de grenzen van je pakket aanloopt. Beveiliging 22 okt 2026 [CVE-2026-109618 en -109619: de technische deepdive](https://www.keurigonline.nl/blog/php-lek-cve-2026-109618-deepdive) Voor alt-php is de changelog de snelste check: `rpm -q --changelog alt-php74-common | grep CVE-2026-109618`. Deze controles hebben we na elke ronde over al onze servers gedraaid, per PHP-build, en niet alleen voor de versies die in een slot staan. ## Bijwerkingen De minimale backports voor de oudere branches stoppen het proces bij elk geheugengebrek direct, in plaats van een fatal error terug te geven. Onder PHP-FPM sterft de worker dan ("child exited with code 1") en ziet Apache "Failed to read FastCGI header" of een connection reset. De bezoeker krijgt een 503 waar hij eerst een PHP-fatal 500 kreeg. Vanaf 8.2 blijft het een nette 500. Sites die altijd net onder hun `memory_limit` draaiden, vielen daardoor om. We hebben ze een ruimere limiet gegeven via `.user.ini`, zonder FPM-reload: PHP leest dat bestand binnen `user_ini.cache_ttl` (standaard 300 seconden) vanzelf opnieuw. De php-fpm.log per pool, gefilterd op "exited with code 1" sinds het moment van de build, gaf de lijst van sites die het raakte. Na de release meldden onderzoekers nog enkele problemen. Het PHP-team bevestigde een regressie uit de fix zelf waardoor een proces in bepaalde gevallen crasht\[5\]. De belangrijkste andere melding vereist `session.upload_progress` aan. Die instelling laten we daarom ook na de patch overal uit. Hosting 2 sep 2026 [Pakket Start krijgt dezelfde technische mogelijkheden als Plus en Pro](https://www.keurigonline.nl/blog/pakket-start-krijgt-dezelfde-technische-mogelijkheden-als-plus-en-pro) - **Composer:** installeer PHP-dependencies voor Laravel, Symfony of je eigen project - **Node.js en npm:** draai build-tools zoals Vite, Webpack en Tailwind direct op de server - **Redis:** object cache voor snellere pagina’s. Inschakelen in DirectAdmin, socketpad kopiëren en plakken in je applicatie ## Wat blijft hetzelfde? De limieten van pakket Start veranderen niet. Je houdt dezelfde ruimte en resources als voorheen, tegen dezelfde prijs.