---
title: "Wat is CHMOD? Uitleg en betekenis | Keurig Online"
description: "CHMOD is een Unix-commando dat bestandspermissies wijzigt, zoals lees-, schrijf- en uitvoerrechten voor gebruikers, groepen en anderen."
canonical: https://www.keurigonline.nl/begrippenlijst/chmod
last_modified: 2025-12-18
---

[Terug naar begrippenlijst](https://www.keurigonline.nl/begrippenlijst)

# CHMOD

CHMOD is een Unix-commando dat bestandspermissies wijzigt, zoals lees-, schrijf- en uitvoerrechten voor gebruikers, groepen en anderen.

CHMOD staat voor "change mode" en is een essentieel Unix- en Linux-commando voor het beheren van bestandspermissies. Het commando regelt wie een bestand kan lezen, schrijven of uitvoeren. Deze toegangscontrole is fundamenteel voor de beveiliging van multi-user systemen.

Het permissiesysteem werkt met drie gebruikersklassen: owner (eigenaar), group (groep) en others (anderen). Voor elke klasse kun je drie rechten instellen: read (lezen, r), write (schrijven, w) en execute (uitvoeren, x). Deze rechten worden vaak uitgedrukt in octale notatie, waarbij read=4, write=2 en execute=1. Bijvoorbeeld: chmod 755 betekent rwxr-xr-x (eigenaar heeft alle rechten, anderen kunnen lezen en uitvoeren).

In webhosting-omgevingen zijn correcte CHMOD-instellingen cruciaal voor beveiliging. Te ruime permissies (zoals 777) maken bestanden kwetsbaar voor ongeautoriseerde toegang. Standaard aanbevolen waarden zijn 755 voor mappen (eigenaar kan alles, anderen kunnen lezen en uitvoeren) en 644 voor bestanden (eigenaar kan lezen en schrijven, anderen kunnen alleen lezen).

Het commando kent zowel symbolische notatie (chmod u+x bestand) als numerieke notatie (chmod 755 map). Voor recursieve wijzigingen gebruik je de -R flag. Moderne webhostingproviders zoals KeurigOnline zorgen voor correcte standaardpermissies, maar webmasters moeten regelmatig controleren of uploads en scripts de juiste rechten hebben voor optimale beveiliging en functionaliteit.

## Geschiedenis

CHMOD is onderdeel van Unix vanaf de eerste editie in 1971, ontwikkeld door [Ken Thompson](https://en.wikipedia.org/wiki/Ken_Thompson) en [Dennis Ritchie](https://en.wikipedia.org/wiki/Dennis_Ritchie) bij [AT&T Bell Labs](https://en.wikipedia.org/wiki/Bell_Labs). Het permissiesysteem was een revolutionaire innovatie die multi-user computing veilig maakte.

De naam "chmod" staat voor "change mode", waarbij "mode" verwijst naar de permissie-instellingen van een bestand. Het originele Unix-systeem draaide op de DEC PDP-11 computer en introduceerde het concept van bestandseigendom en toegangscontrole dat tot vandaag de standaard is gebleven.

Belangrijke mijlpalen in de geschiedenis:

- **1971:** Eerste editie van Unix met chmod-commando verschijnt
- **1983:** Thompson en Ritchie ontvangen de [Turing Award](https://amturing.acm.org/award_winners/thompson_4588371.cfm) voor Unix
- **1991:** Linux overneemt het Unix-permissiemodel inclusief chmod
- **Jaren 2000:** POSIX-standaardisatie van chmod-gedrag in [POSIX.1-2017](https://man7.org/linux/man-pages/man1/chmod.1p.html)

Het systeem blijft onveranderd effectief omdat het elegante ontwerp perfect balanceert tussen veiligheid en bruikbaarheid. De octale notatie (755, 644) werd al vroeg geïntroduceerd als efficiënte manier om de negen permissiebits (3 klassen × 3 rechten) in drie cijfers uit te drukken.

## Bronnen

**Online bronnen:**

1. **man7.org** - [chmod(1) - Linux manual page](https://man7.org/linux/man-pages/man1/chmod.1.html)
2. **GNU Coreutils** - [chmod - GNU Core Utilities](https://www.gnu.org/software/coreutils/chmod)
3. **The Open Group** - [chmod - POSIX Programmer's Manual](https://man7.org/linux/man-pages/man1/chmod.1p.html)
4. **DigitalOcean** - [How to Set Permissions in Linux: A Guide to chmod and chown](https://www.digitalocean.com/community/tutorials/how-to-set-permissions-linux)
5. **Linuxize** - [How to Change File Permissions in Linux (chmod command)](https://linuxize.com/post/chmod-command-in-linux/)
6. **IEEE Spectrum** - [The Strange Birth and Long Life of Unix](https://spectrum.ieee.org/the-strange-birth-and-long-life-of-unix)
7. **Computer History Museum** - [The Earliest Unix Code: An Anniversary Source Code Release](https://computerhistory.org/blog/the-earliest-unix-code-an-anniversary-source-code-release/)

**Boeken:**

1. **Nemeth, E., Snyder, G., Hein, T.R. & Whaley, B. (2017)** - *UNIX and Linux System Administration Handbook, 5th Edition*. Addison-Wesley. ISBN: 978-0134277554
2. **Sobell, M.G. (2015)** - *A Practical Guide to Linux Commands, Editors, and Shell Programming, 3rd Edition*. Prentice Hall. ISBN: 978-0133085044

## Gerelateerde artikelen

Hosting 16 jan 2026

[Wat is SFTP? Een complete gids](https://www.keurigonline.nl/blog/sftp)

| Commando | Beschrijving | Voorbeeld |
|---|---|---|
| `rmdir` | Verwijder lege map | `rmdir oude-map` |
| `rm` | Verwijder bestand | `rm test.txt` |
| `rename` | Hernoem bestand | `rename oud.txt nieuw.txt` |
| `<mark>chmod</mark>` | Wijzig bestandsrechten | `<mark>chmod</mark> 755 script.sh` |

### Sessie

| Commando | Beschrijving |
|---|---|

Beveiliging 10 jan 2026

[ WordPress beveiligen: 12 praktische tips \[2026 gids\] ](https://www.keurigonline.nl/blog/wordpress-beveiligen)

File permissions bepalen wie bestanden kan lezen, schrijven en uitvoeren. Verkeerde permissies zijn een enorm beveiligingslek. Ze geven hackers direct toegang tot gevoelige bestanden.

### Unix file permissions uitgelegd

Linux servers werken met numerieke chmod codes. Elk cijfer heeft een betekenis:

- **7** = lezen + schrijven + uitvoeren (volledige controle)
- **6** = lezen + schrijven (geen execute rechten)
- **5** = lezen + uitvoeren (geen write rechten)

Hosting 15 dec 2025

[HTTP redirects: complete gids voor 301, 302, 307, 303 en 308 redirects instellen](https://www.keurigonline.nl/blog/http-redirects-gids)

```
#!/bin/bash
# test-redirects.sh

URLS_FILE="redirects.txt" # Format: old-url new-url

while IFS= read -r line; do
    OLD_URL=$(echo $line | awk '{print $1}')
    EXPECTED_URL=$(echo $line | awk '{print $2}')

    # Follow redirects en get final URL
    ACTUAL_URL=$(curl -Ls -o /dev/null -w %{url_effective} "$OLD_URL")

    if [ "$ACTUAL_URL" = "$EXPECTED_URL" ]; then
        echo "✅ PASS: $OLD_URL → $ACTUAL_URL"
    else
        echo "❌ FAIL: $OLD_URL expected $EXPECTED_URL but got $ACTUAL_URL"
    fi
done < "$URLS_FILE"
```

**Usage**:

```
# Maak redirects.txt met format:
# https://old-site.com/page1 https://new-site.com/page1
# https://old-site.com/page2 https://new-site.com/page2

<mark>chmod</mark> +x test-redirects.sh
./test-redirects.sh
```

### Performance monitoring

**TTFB (Time To First Byte) impact**: