---
title: "Zero-day: betekenis van een zero-day lek en exploit"
description: "Een zero-day is een beveiligingslek dat aanvallers al misbruiken voordat de maker het kent of er een patch voor heeft uitgebracht."
canonical: https://www.keurigonline.nl/begrippenlijst/zero-day
last_modified: 2025-12-18
---

[Terug naar begrippenlijst](https://www.keurigonline.nl/begrippenlijst)

# Zero-day

Een zero-day is een beveiligingslek dat aanvallers al misbruiken voordat de maker het kent of er een patch voor heeft uitgebracht.

Een zero-day is een lek in software waarvan de maker nog niet weet, of waarvoor nog geen patch bestaat, terwijl aanvallers het al kunnen misbruiken. De naam verwijst naar het aantal dagen dat de maker heeft gehad om het lek te dichten: nul. Een zero-day exploit is de code die zo'n lek benut, en een zero-day-aanval is het misbruik zelf.

Wordt het lek bekend, dan krijgt het meestal een CVE-nummer en volgt er een patch, dus is het officieel geen zero-day meer. Het gevaar is dan niet voorbij, want aanvallers zoeken direct naar systemen die de update nog niet hebben. Log4Shell, een lek in de veelgebruikte Java-bibliotheek Log4j, kreeg in december 2021 de hoogste ernstscore, 10 op 10, en werd al misbruikt voordat er een oplossing was.

Tegen een echte zero-day helpt bijwerken nog niet, want er is niets om te installeren. Je kunt wel de schade beperken: installeer alleen plugins die je echt gebruikt, zet tweestapsverificatie aan op je beheeraccounts en zorg voor een recente back-up. Een firewall of beveiligingssoftware die op verdacht gedrag let, houdt een aanval soms tegen zonder het lek zelf te kennen.

Voor een websitebeheerder telt vooral de tijd tussen de patch en de installatie ervan. In WordPress zet je automatische updates per plugin aan op het scherm Plugins, via de link in de kolom Automatische updates, en per thema onder Weergave. WordPress kijkt dan twee keer per dag naar nieuwe versies en mailt je wat er is bijgewerkt.

## Geschiedenis

Zero-days zijn vooral bekend geworden door gerichte aanvallen. De [Stuxnet](https://en.wikipedia.org/wiki/Stuxnet)-worm gebruikte in 2010 vier zero-day-lekken tegelijk om het Iraanse atoomprogramma te saboteren. Voor zulke lekken bestaat een markt waarop exploits miljoenen dollars kunnen opbrengen ([Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Zero-day_vulnerability)).

Onderzoekers geven een fabrikant meestal 90 dagen om een gemeld lek te dichten voordat ze het openbaar maken.

Belangrijke mijlpalen:

- **2010:** Stuxnet gebruikt vier zero-days
- **24 november 2021:** Alibaba Cloud meldt Log4Shell aan Apache
- **December 2021:** Log4Shell wordt openbaar als [CVE-2021-44228](https://nvd.nist.gov/vuln/detail/CVE-2021-44228), met een CVSS-score van 10

## Bronnen

1. **NIST CSRC** - [Glossary: zero day attack](https://csrc.nist.gov/glossary/term/zero_day_attack)
2. **NIST NVD (2021)** - [CVE-2021-44228 (Log4Shell)](https://nvd.nist.gov/vuln/detail/CVE-2021-44228)
3. **CISA** - [Known Exploited Vulnerabilities Catalog](https://www.cisa.gov/known-exploited-vulnerabilities-catalog)
4. **WordPress.org** - [Plugin and themes auto-updates](https://wordpress.org/documentation/article/plugins-themes-auto-updates/)
5. **Wikipedia** - [Zero-day vulnerability](https://en.wikipedia.org/wiki/Zero-day_vulnerability)