Internet Protocol versie 4 (IPv4) is de vierde versie van het internetprotocol. Het werd ontwikkeld in de jaren zeventig en vormde de basis voor het moderne internet. Elk IPv4-adres bestaat uit 32 bits en wordt weergegeven als vier getallen gescheiden door punten, zoals 192.168.1.1.
Met 32 bits kunnen er theoretisch 4,3 miljard unieke adressen worden gemaakt. Dit leek in 1981 meer dan genoeg. Maar door de explosieve groei van internet, smartphones en IoT-apparaten raakten deze adressen op. Om dit probleem op te lossen ontwikkelden engineers technieken zoals NAT (Network Address Translation) en CIDR (Classless Inter-Domain Routing).
IPv4 gebruikt verschillende adresklassen voor verschillende netwerkgroottes. Klasse A is voor grote netwerken met miljoenen hosts. Klasse B is voor middelgrote netwerken. Klasse C is voor kleine netwerken met maximaal 254 apparaten. Deze classificatie werd later vervangen door het flexibelere CIDR-systeem.
Hoewel IPv6 al in 1998 werd geïntroduceerd als opvolger, is IPv4 nog steeds dominant. Veel internetverkeer loopt nog via IPv4. De meeste netwerken gebruiken een dual-stack configuratie waarbij beide protocollen naast elkaar draaien. Dit zorgt voor compatibiliteit tijdens de lange overgangsperiode naar IPv6.
IPv4 heeft zijn oorsprong in het ARPANET-project van het Amerikaanse ministerie van Defensie. In de vroege jaren zeventig werkten Vint Cerf, Yogen Dalal en Carl Sunshine aan Stanford University aan het ontwerp. Hun werk leidde tot een vroege specificatie in RFC 675 in december 1974.
De definitieve specificatie voor IPv4 werd vastgelegd in RFC 791, gepubliceerd in september 1981 en geschreven door Jon Postel namens DARPA. Deze RFC verving een eerdere versie uit januari 1980 (RFC 760). IPv4 werd in 1982 voor het eerst operationeel ingezet op SATNET en in januari 1983 op het ARPANET.
Op 1 januari 1983 vond de historische "flag day" plaats waarbij ARPANET overschakelde naar TCP/IP. Dit moment wordt gezien als de officiële geboorte van het moderne internet. In maart 1982 had het Amerikaanse ministerie van Defensie TCP/IP al aangewezen als standaard voor alle militaire computernetwerken.
Belangrijke mijlpalen in de evolutie van IPv4:
- 1981: Netwerken werden opgedeeld in klassen (classful networking) om het adresbereik beter te benutten
- 1993: Introductie van CIDR om adresuitputting te vertragen
- 2011: Uitputting van het globale IPv4-adresbereik op 31 januari 2011
- 2011-2017: Regionale internetregistrars raakten hun IPv4-adressen op